De weerwolf speelt in veel verhalen een grote rol. Wat is de achtergrond van weerwolven? Wat voor weerwolven komen voor?

De Weerwolf

Columns Eigen werk

Het bovennatuurlijke speelt in verhalen  al een grote rol sinds het moment dat de eerste verhalen verteld werden. De grootste rol is altijd nog weggelegd voor die schepselen waarin wij onszelf herkennen. De meest menselijke van monsters, maar ook de meest menselijke van alle goede wezens die in de verhalen voorkomen spreken ons het meest aan. Waar komen die verhalen vandaan? De weerwolf is een van deze bekende wezens. Overdag een mens en ’s nachts een monster. Tenminste zo zien we hem vaak ten tonele verschijnen, maar waar ligt de oorsprong van deze veelbesproken wolf? 

Koning Lycaon was een machtig vorst. Hij had vijftig zonen bij verschillende vrouwen. Zoals je vaker ziet bij machthebbers steeg deze macht naar zijn hoofd.  In het oude Griekenland, waar hij leefde, was er een groot aantal goden met Zeus als oppergod. De god die bekend stond om zijn bliksemschichten, maar ook zijn voorliefde voor vrouwen, werd als oppermachtig en alwetend gezien. Koning Lycaon meende zich aan Zeus te kunnen meten, hij geloofde niet dat Zeus oppermachtig en alwetend was. Dus op een dag nodigde koning Lycaon de oppergod uit voor een feestelijk diner in zijn paleis. Zeus, die hierop inging, kwam in zijn mensengedaante aan bij het paleis van Lycaon. Het paleis van Lycaon was prachtig en stelde alle rijkdommen van Lycaon tentoon. Zeus werd, als vanzelfsprekend, onthaald als een god en begon aan het feestmaal. Dit was het moment waarop Lycaon gewacht had. Hij had in het geheim een van zijn zonen geslacht om aan de god op te dienen. Als Zeus niet door zou hebben dat het mensenvlees was, dan was hij niet alwetend. Al na de eerste hap zag Zeus door de list van Lycaon heen. Woedend als hij was roosterde hij alle 49 levende zonen van Lycaon met zijn bliksemschichten. De laffe Lycaon was op de vlucht geslagen, maar Zeus liet hem niet zomaar gaan, als straf veranderde hij Lycaon in een wolf om eeuwig opgesloten te zitten in de gedaante van een beest.

Het verhaal van Lycaon is misschien wel een van de eerste verhalen over weerwolven, maar is zeker belangrijk geweest. Lycantropie, ofwel de weerwolfsziekte is naar hem vernoemt.  In Paul van Loon’s kinderboek Lyc-drop komt koning Lycaon voor als de heerser van de weerwolven. In dit boek verkoopt hij drop, met daarin stukken van zijn eigen vacht. Hierdoor raken de mensen besmet met lycantropie en creëert hij een heel leger van weerwolven.  Een onwijs leuk boek voor de wat jongere lezers!

Weerwolven komen in vier kenmerkende soorten voor. Je hebt de mensen die in reguliere wolven veranderen. Deze ‘normale’ weerwolven kom je vooral tegen in de mythologieën waarbij de huid van de wolf gedragen wordt. Vele volkeren geloofden dat wanneer je het vel van de wolf draagt dat je ook de kracht van dit dier overneemt. Het dragen van de huid zorgden ervoor dat er verhalen ontstonden over mensen die in daadwerkelijke wolven veranderen tijdens het dragen van de huid. Ook zijn er verhalen bekend over een stam die geloofde dat ze eens per jaar in weerwolven veranderden. Het dragen van de vacht van een wolf werd op ten duur in verband gebracht met de duivel. In deze verhalen zou er een pact gesloten worden met de duivel, waarop de persoon een riem van wolfshuid zou krijgen die je in staat stelt in een wolf te veranderen. Deze vorm is niet heel veel voorkomend, vooral in films wordt veelal de voorkeur gegeven aan de volgende twee soorten. De tweede vorm, mijn persoonlijke favoriet in films en series, is de grotere en sterkere wolf. Deze wolf komt bijvoorbeeld voor in Twilight. Deze weerwolven hebben veelal dezelfde oorsprong als de kleinere variant. Een aparte mythe over dit formaat weerwolf gaat over een grote wolf die ’s nachts bij voorbijgangers op de rug springt. Eenmaal op de rug vraagt hij of het slachtoffer hem ergens heenbrengt. Vanaf dat moment zal hij vaker op de rug van die personen springen en hen continu de stuipen op het lijf jagen. Gelukkig zijn niet alle ‘grote weerwolven’ zoals dit schepsel en zitten er ook de allesverslindende monsters tussen waar we allemaal van houden. Dit type weerwolf heeft mijn persoonlijke voorkeur omdat het er vaak het mooist uitziet. Er gaat een majestueuze dreiging uit van zo’n grote wolf en dat vind ik persoonlijker veel fijner dan de derde variant.
De half mens half wolf, een grote weerwolf die rechtop staat en lange ledematen heeft. Een monsterlijke gedaante die in sommige gevallen erg weinig wegheeft van de wolven waar ze op gebaseerd zijn.  Deze variant wordt het meest gebruikt in de media, voornamelijk omdat ze er gruwelijker uitzien. Een goed voorbeeld is professor Lupos uit de Harry Potter-serie van J.K. Rowling of de weerwolf uit de Britse serie Being Human. De hybride varianten zijn vaak ook de agressiefste soort van de weerwolven. De vierde soort weerwolf is ook een hybride weerwolf.
De behaarde mens is de vierde weerwolf soort, deze zien er gewoon uit als mensen, maar dan met meer haar. Vaak zijn ook klauwen, gele ogen en scherpe tanden van de partij bij de menselijkste van deze vier. Dit type weerwolf is bijvoorbeeld in MTV’s  Teen Wolf te bewonderen.

In de oude mythes was de verandering van mens naar weerwolf op elk moment mogelijk, in de huidige verhalen wordt dit vaak door de maan beïnvloed. De wolf in kwestie veranderd elke volle maan in een allesverslindend monster. Doordat dit onvrijwillig is kan je als kijker/lezer veel meer meeleven met de weerwolf. In plaats van enkel aanvaller is hij ook slachtoffer. Niet alle weerwolven veranderen onder dwang, ook zien we nog steeds vaak dat weerwolven zelf kunnen bepalen wanneer zij veranderen.  Zoals er bij elk mythisch monster gebeurt heeft de weerwolf in de loop der tijd ook zwaktes toebedeeld gekregen. De bekendste zijn uiteraard zilver en wijwater. Een ander beschermmiddel is een witte zakdoek. In veel mythes komt het voor dat een slachtoffer een witte zakdoek richting de wolf gooit en de wolf dan ontvlucht. Vaak komen ze dan de wolf de volgende dag als mens tegen met witte stukken stof tussen de tanden.  Dus neem vanaf nu ’s avonds altijd een witte zakdoek mee en hoop dat je belager niet flost.

Vinden jullie dit soort artikelen leuk om te lezen? Laat het achter in een reactie! 

Wat vind jij?

 

Emmy schreef op 11/01/2015 om 15:55

Ja ik hou hier wel van! Ik heb zelf ook een aantal van dit soort artikeltjes online staan.. Ik vind het vooral heel erg leuk om uit te zoeken!

 

Tim zei op 11/01/2015 om 22:01

Het uitzoeken is stiekem het leukst!

 

Jessica vertelde op 11/01/2015 om 21:54

Ik heb een keer onderzoek gedaan naar weerwolven omdat ik het wilde gebruiken in een verhaal dat ging schrijven voor een schrijfwedstrijd. Dus ik heb sowieso een interesse in het onderwerp ontwikkeld. Leuk dat je erover schrijft.

 

Tim zei op 11/01/2015 om 22:02

Leuk Jessica! Het is ook een best interessant onderwerp! Hopelijk heb je er hoge ogen mee gegooid bij de schrijfwedstrijd!

Geef een reactie

Wil je reageren, log dan in met Facebook of Twitter, of vul je naam en e-mailadres in.