In opstand is een verhalenbundel met drie sterke dystopische verhalen met alledrie hele andere thema's. Elke verhaal heeft zijn krachten en zwakten.

In opstand

Boeken Recensies

Wat als Hitler gewonnen had? Wat als je in aanraking komt met de Dwazen? Wat als je écht vrij kan zijn? Deze vragen worden stuk voor stuk beantwoord in de verhalen gebundeld in ‘In Opstand’. Wat doe je als je hele leven gebaseerd lijkt op leugens? Als de samenleving waarin je leeft helemaal niet zo goed en groots is als iedereen je wil doen geloven? Voor Emma, Leia en Justa is er maar een manier om te overleven: door in opstand te komen. De achterkant zegt het al: ‘drie young adult auteurs verkennen een wereld waar schijn bedriegt en niemand veilig is.’ Gebonden in één boek zijn drie verhalen van auteurs van eigen bodem. En dit is te merken- in ieder geval in het eerste verhaal.

In Opstand opent met het verhaal van Marieke Veringa, getiteld ‘De Rode Boodschapper’. Het eerste wat eraan opvalt is dat gelijk onder de eerste hoofdstuktitel een naam staat. Waarom staat die naam daar? Het antwoord is simpel: in dit verhaal wordt vanuit meerdere personen geschreven. Hoewel meerdere perspectieven niet bij alle schrijvers in het voordeel werken, is hier niets minder waar: je krijgt een mooi beeld van de samenleving, gezien uit meerdere oogpunten. Begin je vanuit de welgestelde Emma, schakel je na drie hoofdstukken over naar de minder bedeelde Uria. Dit is heerlijk verfrissend: het contrast in karakter, maar ook omgeving, houdt het leuk om te lezen. Waar ik me in het begin een beetje aan stoorde was de dystopische wereld zelf. Je komt er al vrij snel achter dat dit een wereld is zoals men hem 60 jaar geleden kende. Een post-bellum met moderne technologie. Het geeft een raar gevoel om te lezen over een wereld waar ik zo uitvoerig over heb geleerd, in combinatie met het gebruik van laptops en tablets. Het heeft een vervreemdend effect, maar schetst een duidelijk beeld: zou dit de wereld zijn als Hitler gewonnen had?

Het mooie aan het verhaal is, is dat het zo lekker Nederlands is-in termen van locatie dan. En dat bedoel ik niet negatief, in tegendeel- het zo overduidelijk Nederlandse is ongebruikelijk, maar heerlijk. Zelf moest ik even wennen om te lezen over het Noord-Nedergewest, maar het is één van de leuke aspecten van ‘De Rode Boodschapper’. Marieke Veringa gaat niet te ver van huis, wat alle gebeurtenissen dichterbij laat komen. De verhaallijn loopt goed door en heeft een mooi, (relatief) realistisch einde. Geen sprookjes, geen totaal perfecte wereld, maar een actie met gevolgen. Ja, dit verhaal zou verder geschreven kunnen worden, maar nee, het eind is niet storend. Hoewel Emma nog wel eens tuttig over kan komen, is het niet vervelend. Wat zou jij doen als je erachter kwam dat de wereld zo anders was dan je hebt geleerd? Niemand is perfect, zo ook Emma niet.

Hoewel het plot niet uitzonderlijk origineel of vernieuwend is, weet Marieke Veringa toch genoeg te verrassen. Met leuke wendingen en een reeks gebeurtenissen wordt het tempo er in het eerste verhaal goed ingehouden, waardoor je verder wil lezen. Eerlijk toegegeven lag haar schrijfstijl me niet helemaal, maar er was niets mis mee. Een mooie schets van een wereld in de greep van een dictator, die nooit beter geworden is. (3.5/5)

Het tweede verhaal van het boek is ‘Het Eiland’, geschreven door Jen Minkman. In tegenstelling tot zijn voorganger is dit verhaal vanuit één persoon geschreven. Verrassend was de proloog die het verhaal heeft; op hun tiende gaan hoofdpersoon Leia en haar broer Colin het huis uit, op weg naar hun tweede leven. Dit trok gelijk mijn aandacht. Op je tiende het huis uit gaan? Ik moet er niet aan denken! Het was een van de dingen die me gelijk het verhaal in zoog en veel vragen opriep. Waarom gaan die kinderen op hun tiende het huis uit? Waar gaan ze heen? Het eigenlijke verhaal speelt zich een paar jaar later af, op de grond van een landhuis. Leia en een groep tieners leren daar zelfstandig te worden, voor zichzelf te zorgen. Zodra ze een partner hebben gevonden trouwen ze, en verhuizen ze terug naar de plek waar hun ouders wonen. In het landhuis geldt het recht van de sterksten; de sterkste persoon heeft de leiding, krijgt de beste dingen. Zo hoort het, want zo staat het in het Boek. Maar wat als dat helemaal niet zo is? Als de leider corrupt en oneerlijk is, en er niet eens hoort te zijn?

In ‘Het Eiland’wordt een sterk beeld geschetst van een gespleten samenleving met zijn geloven en gebruiken. Die maatschappij is abstract, maar zeker niet ongeloofwaardig. De ‘vreemde’ gewoontes zijn geen heikele punten; ze maken juist dat je verder wil lezen. Je wilt meer weten over de maatschappij, waarom hij zo is, waarom de kinderen zo leven. Een mysterie dat wordt opgebouwd, en je meesleurt door het verhaal. Jen Minkman weet je als lezer goed bij de kladden te pakken. De cultuur, de gebruiken, alles lijkt totaal nieuw. Het raadselachtige Boek waaruit wordt voorgelezen, is ook voor de hoofdpersoon een groot raadsel. Dit werkt ontzettend goed: je voelt je betrokken, alsof je samen op avontuur gaat. Jij weet net zo weinig als Leia.

De personages van dit verhaal maken het minstens net zo leuk om te lezen als het plot. De mysterieuze woordwisselingen, afgewisseld door genoeg humor en spanning houden het tempo hoog en het verhaal interessant. Hoewel bij mij het kwartje vrij laat pas viel, heeft ‘Het Eiland’ een ontzettend leuke en originele wending. Ik zal jullie niets verklappen, maar kan wel zeggen dat het iets extra’s toevoegt aan het verhaal. Speciaal aan deze dystopische wereld is dat het niet je gebruikelijke doemscenario’s kent, maar omgaat met de wereld na de rampen. Een eiland, verdeeld in tweeën, door religie, cultuur, en een muur- die natuurlijk uiteindelijk doorbroken zal worden. Spannend, snel en origineel. Dit verhaal is zeker je tijd waard. (5/5)

Het boek wordt afgesloten door het verhaal van Lis Lucassen, getiteld ‚Het tribunaal’. Zoals je aan de hand van de titel misschien wel hebt kunnen voorspellen, speelt het verhaal zich af gedurende een tribunaal. Dit tribunaal speelt zich af in de Sector, een afgeschermd gebied waar alle mensen onder strikte regels leven. Segregatie is de voorwaarde voor orde. Zonder orde komt er oorlog, aldus de Sectoralen. Zoals het verhaal ons vertelt: ‘Er zijn winnaars en verliezers, heersers en onderdanen, Sectoralen en statuslozen. Segregatie is nodig om de gevestigde orde te bewaken. Het Sectoraat handhaaft de Ongelijkheid om een nieuwe opstand te onderdrukken. Veiligheid door Apartheid.’ Als je van een wat langzamer opgebouwd verhaal houdt, is dit het juiste verhaal. De spanning zit er niet direct in, maar desondanks wil je door lezen. Dit is voornamelijk te danken aan de ijzersterke schrijfstijl van Lis Lucassen, die mooi omschrijvend is, en op sommige punten zelfs als poëtisch zou kunnen worden beschouwd. Zinnen als ‘Dan doet Aron een stap naar voren en tuimelen de zes letters naar beneden, slaan kapot op de betonnen vloer,’ sieren de pagina’s.

Hoewel het concept van een hermetisch afgesloten wereld niet het meest originele idee is (eerlijk toegegeven kreeg ik er in het begin een Divergent-vibe van, maar dat bleek achteraf niet helemaal zo te zijn), werkt het in dit verhaal wel. Deels wijd ik dat aan de omschrijvingen, de details van de wetgeving die zo mooi naar voren worden gebracht, deels aan het contrast wat Lis Lucassen weet te creëeren door de setting: tijdens het tribunaal wordt je geacht zonder emoties te beoordelen, iemand te veroordelen puur aan de hand van bewijs, wat toch lastig blijkt als de moordenaar van je vriendin plots voor je neus staat. De strijd tussen logica en emoties is sterk aanwezig, en daardoor ook een mooi opvallend contrast.

Waar Het tribunaal op sommige punten voorspelbaar aanvoelde, werd het gecompenseerd of tegengegaan door creatieve oplossingen. Ook de opbouw van het verhaal doet prettig aan: het begint met een citaat uit het Sectoraal Decreet, geeft je vervolgens een proloog vanuit een oogpunt wat later niet terugkomt, en eindigt met het verhaal gezien vanuit Justa Advena. De persoon vanuit wie je in de proloog leest komt echter wel in vol ornaat terug- en je snapt de proloog pas écht als je het verhaal uit hebt gelezen. Waar de andere verhalen soms open voelde qua einde, was dit een mooi afgerond verhaal: het begint waar het eindigt, en het eindigt waar het begint. (4/5)

Houd je van dystopische verhalen, dan is deze bundel echt iets voor jou! Elk verhaal kent zijn zwakke en sterke punten, maar vooral lezen ze lekker weg. Ze zijn niet met elkaar te vergelijken en staan elk in hun eigen recht. Oorlogen, eilanden, alles is te vinden in In Opstand.

Vind meer artikelen over
, , .

Beoordeling 4/5
Gepubliceerd op 18/07/2016 om 06:00 in Boeken en Recensies.

Wat vind jij?

 

Vivian reageerde op 25/07/2016 om 18:04

Leuke recensie! Ik wil ‘m ook graag nog lezen. Het eiland sla ik dan wel over, want dat is gewoon een verkorte versie van Het boek van voorheen van Jen Minkman haha!

Geef een reactie

Wil je reageren, log dan in met Facebook of Twitter, of vul je naam en e-mailadres in.